{"id":4495,"date":"2020-03-23T15:53:39","date_gmt":"2020-03-23T12:53:39","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.lnb.lt\/lituanistika\/?p=4495"},"modified":"2020-06-17T14:25:51","modified_gmt":"2020-06-17T11:25:51","slug":"kovas-moteru-istoriju-menuo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.lnb.lt\/lituanistika\/2020\/03\/23\/kovas-moteru-istoriju-menuo\/","title":{"rendered":"Kovas \u2013 moter\u0173 istorijos m\u0117nuo"},"content":{"rendered":"\n<p>Kovas daugelyje pasaulio \u0161ali\u0173 minimas kaip Moter\u0173 istorijos m\u0117nuo. \u0160iemet planavome pristatyti moteris ra\u0161ytojas, prie kuri\u0173 darb\u0173 bei \u012fdomi\u0173 biografij\u0173 nuveda <strong>Alexandre\u2019o Dumas, t\u0117vo<\/strong> (1802\u20131870), autografo m\u012fsl\u0117. Jis pasira\u0161\u0117 savo knygoje \u201eFechtavimo mokytojas\u201c (\u201eLe maitre d\u2019armes\u201c, Paris, 1840\u20131841), dabar saugomoje Lietuvos nacionalin\u0117je Martyno Ma\u017evydo bibliotekoje. Deja, suplanuot\u0105 parod\u0105 ir paskait\u0105 teko at\u0161aukti d\u0117l pandemijos.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Manoma, kad min\u0117tasis autografas dedikuotas aristokratei <strong>Sofijai Tyzenhauzaitei de Choiseul-Gouffier<\/strong> (1790\u20131878), kuri da\u017enai pristatoma kaip pirmoji moteris ra\u0161ytoja i\u0161 istorin\u0117s Lietuvos. Visgi to negalima teigti be menkiausios abejon\u0117s: dedikuota kunigaik\u0161tienei, o S. Tyzenhauzait\u0117 tur\u0117jo grafien\u0117s titul\u0105. Reikia tur\u0117ti omenyje, kad kilminga Choiseul-Gouffier gimin\u0117 buvo plati ir i\u0161silavinusi. S. Tyzenhauzait\u0117s am\u017einink\u0117 kunigaik\u0161tien\u0117 <strong>Agla\u00e9 de Choiseul-Gouffie Saulx-Tavannes<\/strong> (Agla\u00e9 Marie Louise de Choiseul-Gouffier Saulx-Tavannes; 1772?\u20131861) taip pat vald\u0117 plunksn\u0105, ra\u0161\u0117 memuarus. Tarp Pranc\u016bzijos literat\u0173 sukosi, savo knyg\u0173 paliko ir Vilniuje gimusi <strong>Alix de Choiseul-Gouffier Janz\u00e9 <\/strong>(Alix Sophie Louise de Choiseul-Gouffie Janz\u00e9; 1832\u20131915) \u2013 S. Tyzenhauzait\u0117s sutuoktinio Octave\u2019o ir jo pirmosios \u017emonos Viktorijos Potockyt\u0117s an\u016bk\u0117. Deja, \u0161ios autor\u0117s darbai Lietuvoje da\u017enai priskiriami S. Tyzenhauzaitei, kartais Alix palaikoma vyresn\u0117s ra\u0161ytojos dukra. S. Tyzenhauzait\u0117 dukters netur\u0117jo, ta\u010diau tur\u0117jo \u012f menus linkusi\u0105 dukter\u0117\u010di\u0105, sesers dukter\u012f, <strong>\u2013 Gabriel\u0119 Giunteryt\u0119-Puzynien\u0119<\/strong>. &nbsp;XIX a. atmosfer\u0105, kasdienyb\u0117s ritm\u0105 perteikian\u010dioje jos knygoje \u201eVilniuje ir Lietuvos dvaruose\u201c galima aptikti tiek tet\u0105 Sofij\u0105, tiek ma\u017e\u0105j\u0105 Alix, tiek pastarosios gra\u017euol\u0119 mam\u0105 <strong>Vand\u0105 Nesiolovskyt\u0119<em> <\/em>de Choiseul-Gouffier<\/strong><em><strong> <\/strong><\/em>(1803?\u20131837). Viliam\u0117s, kad parod\u0105 bei paskait\u0105 surengsime, kai pandemija nuslops ir gyvenimas sugr\u012f\u0161 \u012f \u012fprastin\u0119 rutin\u0105. <\/p>\n\n\n\n<p>Daug d\u0117mesio Moter\u0173 istorijos m\u0117nesiui kasmet skiria Europos kult\u016bros paveldo skaitmenin\u0117 biblioteka \u201eEuropeana\u201c. Pernai projekto \u201eMigration in the Arts and Sciences\u201c r\u0117muose pristat\u0117me <strong>Ur\u0161ul\u0119 Babickait\u0119-Grai\u010di\u016bnien\u0119<\/strong>&nbsp; \u2013 prie\u0161 Antr\u0105j\u012f pasaulin\u012f kar\u0105 JAV ir Europos kino ir teatro padang\u0117je su\u017eib\u0117jusi\u0105 aktor\u0119 ir re\u017eisier\u0119, geriau \u017einoma sceniniu <strong>Un\u0117s Baye<\/strong> vardu. &nbsp;Ji atsid\u016br\u0117 tarp toki\u0173 moter\u0173, kaip auk\u0161tosios mados k\u016br\u0117ja ital\u0117 Elsa Schiaparelli, ra\u0161ytoja, literat\u016bros teoretik\u0117 ir filosof\u0117 Ponia de Sta\u00ebl, lenk\u0173 dailinink\u0117 Olga Bozna\u0144ska&#8230; Dalios Cidzikait\u0117s tekst\u0105 (angl\u0173 k.) apie Un\u0119 Baye rasite \u010dia : <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed-wordpress wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-wordpress\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"cPgu0UvbyL\"><a href=\"https:\/\/blog.europeana.eu\/2019\/03\/the-world-was-her-stage-the-extraordinary-life-and-times-of-une-baye\/\">The world was her stage: the extraordinary life and times of Un\u0117 Baye<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" title=\"&#8220;The world was her stage: the extraordinary life and times of Un\u0117 Baye&#8221; &#8212; \" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; clip: rect(1px, 1px, 1px, 1px);\" src=\"https:\/\/blog.europeana.eu\/2019\/03\/the-world-was-her-stage-the-extraordinary-life-and-times-of-une-baye\/embed\/#?secret=cPgu0UvbyL\" data-secret=\"cPgu0UvbyL\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kovas daugelyje pasaulio \u0161ali\u0173 minimas kaip Moter\u0173 istorijos m\u0117nuo. \u0160iemet planavome pristatyti moteris ra\u0161ytojas, prie kuri\u0173 darb\u0173 bei \u012fdomi\u0173 biografij\u0173 nuveda Alexandre\u2019o Dumas, t\u0117vo (1802\u20131870), autografo m\u012fsl\u0117. Jis pasira\u0161\u0117 savo knygoje \u201eFechtavimo mokytojas\u201c (\u201eLe maitre d\u2019armes\u201c, Paris, 1840\u20131841), dabar saugomoje Lietuvos nacionalin\u0117je Martyno Ma\u017evydo bibliotekoje. Deja, suplanuot\u0105 parod\u0105 ir paskait\u0105 teko at\u0161aukti d\u0117l pandemijos.<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[648],"tags":[],"class_list":["post-4495","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-be-kategorijos-lt"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.lnb.lt\/lituanistika\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4495","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.lnb.lt\/lituanistika\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.lnb.lt\/lituanistika\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.lnb.lt\/lituanistika\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.lnb.lt\/lituanistika\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4495"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.lnb.lt\/lituanistika\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4495\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.lnb.lt\/lituanistika\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4495"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.lnb.lt\/lituanistika\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4495"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.lnb.lt\/lituanistika\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4495"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}